Những trò tiêu khiển sinh động

“Thẩm mỹ” – bố tôi nói xuyên qua làn khói thuốc – “còn quan trọng hơn cả sự tinh tế – thẩm mỹ có nghĩa là người ta có một quan điểm về cách nhìn”. Từ khi còn rất nhỏ tôi đã nhận ra rằng “thẩm mỹ” tạo ra những trò tiêu khiển sinh động làm khỏa lấp sự nghèo khó: một tấm vải dệt kilim mộc mạc phủ lên miếng bìa cứng và những mảnh vá loang lổ trên nền sợi vải sơn lót nền nhà từ thời khủng hoảng kinh tế, một tấm áp phích quảng cáo tiệm chụp ảnh Matisse dán trên cánh cửa buồng tắm với một vết nứt lớn chạy dọc ở giữa, một cây dương xỉ to bè choáng cả gian bếp và phải chấp nhận sự thật rằng tấm trần của ngôi nhà thuê từ thời thế kỷ mười chín của chúng tôi không còn gì khác ngoài khung xương bằng gỗ và một tấm đá phiến cong oằn.
Chúng tôi chuyển đến ngoại ô nước Úc vào năm 1978 để làm dịu lắng những ngày tháng lao đao sau bảy năm sống ở đô thị sầm uất New York. Thoạt đầu, chúng tôi cảm thấy thật tủi thẹn với khuôn viên quanh nhà mình. Nỗ lực cải thiện căn nhà của mẹ tôi cũng phần nào được đền đáp. Bà sơn lại mặt hông căn nhà thuê của chúng tôi với một nửa màu đỏ Ấn Độ và một nửa màu nâu. Không ai trong gia đình nhớ rằng do chúng tôi hết nước sơn hay do mẹ tôi quyết định tạm ngưng công việc vì không ưa người hàng xóm. Hàng xóm của chúng tôi khi ấy là: những khu di tích xưa cũ từ thập niên 50, nơi có những bãi cỏ trông như cỏ nhân tạo và có ngôi nhà với những bức tường trát vừa dày và láng bóng, đã phải chịu đựng nhiều đêm buồn chán nặng nề.
Dần dần tôi bắt đầu nhận ra rằng chúng tôi khác biệt một cách khó chịu. Và sống mà không bận tâm đến cơm áo gạo tiền cho ta cảm giác như đang phớt lờ những luật lệ cơ bản. Túng quẫn, và luôn luôn trông lôi thôi lếch thếch, chướng ngại thực tế của việc được nuôi dạy kiểu tự do phóng túng đã làm lý thuyết này sụp đổ vĩnh viễn. Chúng tôi không có một chiếc bàn ủi nào cho đến năm tôi mười ba tuổi và bắt đầu học may, tôi đến trường trong bộ đồng phục trông giống như chiếc khăn lau bát đĩa mới được vắt nước. Không có máy sấy tóc, tóc tôi dày cả nắm và được buộc lại bằng một sợi dây thun. Mẹ tôi khỏa lấp sự căng thẳng về tài chính rất hay, bằng cách bảo chúng tôi đi nấu ăn, may quần áo, và thưởng thức âm nhạc cùng nhau, và bằng cách nói với tôi rằng những cô gái xinh đẹp trong quyển tạp chí Seventeen chỉ là những nhân vật được vẽ ra bằng mực in. Bà nói rằng những món đồ thời trang mua ở các cửa hiệu là những món “lỗi thời”, vì thế bà mua các loại rẻ tiền ở phố Tàu và may những chiếc áo đầm không hoa văn bằng chiếc máy may từ thế kỷ 19. Bồn tắm thường chất đầy những chiếc quần áo cũ được nhuộm màu đỏ. Khi còn nhỏ và vô tư, bạn không cảm thấy những điều đó là kỳ quặc cho đến khi những người khác dè bỉu bạn như thế. Phải chịu đựng những lời dèm pha và đối diện với những kẻ trưởng giả học làm sang cũng giống như bước ra từ một giấc mơ mà bạn hoàn toàn lõa thể trong khi những người khác đều ăn mặc tươm tất… và quần áo được ủi thẳng thóm.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *